ABD Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi, Zoox’un direksiyon simidi ve pedalları bulunmayan, otonom yolculuklar için özel olarak geliştirilmiş araçlarını ücretli hizmette kullanabilmesinin önünü açtı. Geçici muafiyet, şirketin federal motorlu taşıt güvenlik standartlarının normalde zorunlu kıldığı bazı donanımları taşımayan robotaksi kapsüllerini ticari olarak devreye almasına izin veriyor. Zoox’a göre bu karar, bu tür amaç odaklı bir otonom aracın ABD’de ticari kullanım için federal muafiyet alması bakımından bir ilk niteliği taşıyor.
NHTSA tarafından verilen izin, Zoox’un iki yıl boyunca her yıl 2.500’e kadar araç konuşlandırabilmesini kapsıyor. Şirket daha önce gösterim amaçlı araç kullanımı için bir muafiyet almıştı; yeni karar ise ücretli hizmete geçişi mümkün kılıyor. Bununla birlikte federal onay, gerekli olan yerlerde eyalet düzeyindeki izinlerin yerine geçmiyor. NHTSA ayrıca Zoox’un, teknolojideki ilerlemelere göre değişebilecek güçlendirilmiş ve uyarlanabilir bir gözetim yapısına tabi olacağını bildirdi.
Amazon bünyesindeki Zoox, Las Vegas ve San Francisco’nun bazı bölgelerinde sınırlı yolcu taşımacılığı gerçekleştiriyor ancak bu yolculuklar için ücret almıyordu. Şirket, Las Vegas’ta izleyen ay ücret almaya başlamayı planladığını açıkladı. Kaliforniya’da ticari bir hizmet başlatılabilmesi için eyaletin Motorlu Taşıtlar Dairesi ile Kamu Hizmetleri Komisyonundan izin alınması gerekiyor. Zoox, iki eyalette de ticari faaliyete geçiş için düzenleyici kurumlarla yakın çalıştığını belirtiyor.
Zoox’un yaklaşımı, mevcut bir binek otomobili otonom hizmete uyarlayan şirketlerden ayrılıyor. Waymo, değiştirilmiş Jaguar I-Pace elektrikli araçlardan oluşan bir filo kullanırken Tesla’nın Robotaxi hizmeti Model Y araçlarına dayanıyor. Zoox ise araçlarını Kaliforniya’da tasarlıyor ve üretiyor; kapsüller baştan itibaren otonom yolculuklar için geliştiriliyor. Araçların içinde karşılıklı duran iki sıra bank tipi koltuk bulunuyor ve araçlar çift yönlü hareket edebiliyor.
Zoox kapsüllerinde direksiyon simidi, pedallar ve yan aynalar gibi geleneksel bir otomobilde bulunan bazı unsurlar yer almıyor. Kaynakta araçların normalde gerekli kabul edilen frenler gibi bazı özellikleri de taşımadığı belirtiliyor. Bu özellikler nedeniyle federal güvenlik standartlarından alınan muafiyet, şirketin araçlarını ücretsiz gösterim yolculuklarının ötesinde ticari hizmette kullanabilmesi için gerekli düzenleyici zemini sağlıyor.
Tesla’nın direksiyon simidi ve pedalları bulunmayan Cybercab aracını hizmete sunabilmesi için benzer bir onaya ihtiyaç duyacağı belirtiliyor. General Motors bünyesindeki ve artık faaliyet göstermeyen Cruise da Origin adlı aracı için bir muafiyet talep etmiş, ancak bu izni alamamıştı. Zoox’un aldığı izin, sürücü kontrolleri olmadan geliştirilen bir aracın ücretli hizmet için onaylanması bakımından bu girişimlerden ayrılıyor.
NHTSA, Zoox kararının yanında otonom araçlara ilişkin başka düzenleyici adımlar da duyurdu. Kurum, bir muafiyet verilmeden önce üretilmiş araçların ticari konuşlandırmaya uygun hale gelmesini sağlayan geçici nihai bir kural yayımladı ve muafiyet başvuru sürecini sadeleştirdiğini açıkladı. Ayrıca SAE Industry Technologies Consortia ile birlikte, otonom araç performansı ve güvenliği için ortak ulusal standartlar üzerinde çalışacak üç yıllık bir konsorsiyumu finanse ediyor.
ABD’de otonom sürüş teknolojisi geliştiren şirketler halen eyalet ve yerel düzeyde farklı kurallarla karşı karşıya bulunuyor. NHTSA Yöneticisi Jonathan Morrison, kurumun gereksiz engelleri kaldırırken sektör rehberliği, yaptırım gözetimi ve güvenlik gereklilikleri arasında dengeli bir yaklaşım izlediğini söyledi. Zoox için sıradaki aşama, gerekli eyalet izinlerini tamamlamak ve ücretsiz yürüttüğü sınırlı yolculukları düzenleyicilerin onay verdiği pazarlarda ücretli hizmete dönüştürmek olacak.
