ABD’de elektrikli araç sahiplerini doğrudan ilgilendiren yeni bir ulaşım finansmanı önerisi gündeme geldi. Kongre’de hazırlanan tasarıya göre elektrikli otomobil kullanıcılarından yıllık 130 dolar federal ücret alınması planlanıyor. Gerekçe ise EV sahiplerinin benzin almadıkları için federal akaryakıt vergisine katkı yapmaması.
Öneri, BUILD America 250 Act adlı ulaşım finansmanı tasarısının bir parçası olarak gündeme geldi. Tasarı, elektrikli araç kullanıcılarının da ülke genelindeki yol bakım ve altyapı harcamalarına katkı sağlamasını amaçlıyor.
ABD’de federal benzin vergisi, otoyol ve yol onarımları için önemli bir gelir kaynağı oluşturuyor. Ancak elektrikli araç sahipleri benzin tüketmedikleri için bu vergiye ödeme yapmıyor. Yeni tasarı da bu boşluğu kapatmayı hedefliyor.
Missouri Cumhuriyetçi Temsilcisi ve Ulaşım ve Altyapı Komitesi Başkanı Sam Graves, BUILD America 250 Act’in elektrikli araç sahiplerinin yolları kullanmaları karşılığında adil paylarını ödemeye başlamasını sağlayacağını söyledi.
Tasarıya göre elektrikli araç sahiplerinden yıllık 130 dolar ücret alınacak. 2029’dan itibaren bu tutar her iki yılda bir 5 dolar artacak ve sonunda 150 dolara ulaşacak.
Plug-in hibrit araç sahipleri için de ayrı bir ücret öngörülüyor. Bu sürücülerden yıllık 35 dolar alınması planlanıyor. Söz konusu ücretin zaman içinde 50 dolara kadar yükselmesi bekleniyor.
Elektrikli araç ve çevre odaklı bazı kuruluşlar tasarıya sert tepki gösterdi. Sierra Club’ın Clean Transportation for All Campaign direktörü Katherine García, taslakta yer alan EV ve plug-in hibrit ücretini sorumsuz bir vergi olarak nitelendirdi.
García’ya göre bu ücret, Highway Trust Fund açığını anlamlı şekilde kapatmaya yetmeyecek. Ayrıca temiz ulaşım seçeneklerinin cezalandırılmak yerine teşvik edilmesi gerektiğini savundu.
Zero Emission Transportation Association İcra Direktörü Albert Gore da Highway Trust Fund’ın finansal sürdürülebilirliğinin korunması gerektiğini kabul ettiğini, ancak önerilen ücretin elektrikli araç kullanıcılarını orantısız şekilde hedef alan cezalandırıcı bir vergi olduğunu söyledi.
Tasarının en çok eleştirilen yönlerinden biri, ücretin aracın ne kadar kullanıldığına bakılmadan sabit şekilde uygulanacak olması. Yani yılda birkaç bin mil yol yapan bir EV sahibi ile çok daha fazla yol yapan bir sürücü aynı ücreti ödeyecek.
Federal benzin vergisi galon başına 18,3 cent seviyesinde ve 1993’ten bu yana artırılmadı. Kaynakta aktarılan Consumer Reports araştırmasına göre ortalama bir Amerikalı sürücü federal benzin vergisi olarak yılda yaklaşık 70 ila 90 dolar ödüyor. Bu rakam, önerilen 130 dolarlık EV ücretinin altında kalıyor.
Consumer Reports ayrıca düşük kilometre yapan sürücülerin daha fazla etkileneceğini belirtiyor. Yaşlılar veya aracını nadiren kullanan kişiler federal benzin vergisi üzerinden yılda yaklaşık 40 ila 50 dolar öderken, elektrikli araç kullandıklarında 130 dolarlık sabit ücretle karşılaşabilir.
Kuruluşa göre sabit ücretler, teslimat araçları, robotaksiler ve araç paylaşım hizmetlerinde kullanılan otomobiller gibi yüksek kilometre yapan ticari araçların yükünü de azaltabilir. Bu araçlar kişisel otomobillerden çok daha fazla yol yapabildiği halde sabit ücret sistemi gerçek yol kullanımını yansıtmayabilir.
ABD’de birçok eyalet, elektrikli araç sahiplerinden hâlihazırda özel kayıt ücretleri alıyor. Bu ücretler, eyalet seviyesindeki yol bakım ve onarım bütçelerine katkı sağlamak için uygulanıyor.
Kaynağa göre Michigan’da elektrikli araç sahiplerinin 2026’da 267 dolar ödemesi gerekecek. Plug-in hibrit sahipleri içinse bu tutar 113 dolar olacak. New Jersey’de ise elektrikli araç kaydı 270 dolar ve sürücülerin ilk dört yılı peşin ödemesi gerekiyor.
Önerilen federal EV ücreti şu an için kesinleşmiş değil. Tasarının önce resmen sunulması, ardından Kongre’nin iki kanadından da geçmesi gerekiyor.
Tasarının yazarları, mevcut ulaşım finansmanı yasasının süresinin dolacağı 30 Eylül tarihine kadar süreci tamamlayarak düzenlemeyi başkanın imzasına sunmayı hedefliyor. Ancak öneri, elektrikli araçların yaygınlaştığı bir dönemde yol finansmanının nasıl sağlanacağına dair tartışmaları daha da büyütecek gibi görünüyor.
