Resmi Gazete’de yayımlanan yeni tebliğe göre elektrikli scooter üretiminde yerlilik şartları yeniden düzenlendi. 1 Temmuz’dan itibaren TSE belgesi almak isteyen üreticiler, batarya veya şasi bileşenlerinden en az birini yerli olarak sunmak zorunda olacak. Motorun yerli olması veya üçüncü grup kapsamındaki bileşenlerden en az ikisinin yerli olması halinde ise yükümlülükler kısmen hafifletilecek.
Yeni düzenleme kapsamında üreticiler, üç ana grup üzerinden değerlendirilecek. Birinci grup batarya (yerli hücreli) ve şasi, ikinci grup motor, üçüncü grup ise anakart, gömülü yazılım, IoT cihazı ve fren sisteminden oluşuyor. Üreticilerin her grup için yerli malı belgesi sunması ve bu belgelerin TSE başvurularında kullanılması gerekecek. Belgeler, düzenlemeye göre bir yıl geçerli olacak.
Mevcut üreticiler için yeni yerlilik koşullarına uyum sağlamak üzere 1 Temmuz 2026’ya kadar geçiş süresi tanındı. Bu tarihten sonra U-Net sistemine kaydedilen elektrikli scooter modellerinin tamamında güncellenen yerlilik şartlarının sağlanması zorunlu olacak. Düzenleme, özellikle yeni üreticilerin piyasaya girişinde teknik standartları yükseltmeyi hedefliyor.
Scooter paylaşım platformları açısından bakıldığında, filo içindeki cihazların belirli bir oranının yerli üretim scooterlardan oluşması gerekecek. Bireysel kullanıcılar için üretilen elektrikli scooterlarda ise ek bir yükümlülük öngörülmüyor. Ancak bireysel kullanım için üretilip U-Net kaydı yapılan cihazlarda da yerlilik şartları uygulanacak.
Düzenleme, batarya ve motor dahil olmak üzere kritik bileşenlerde yerli üretim oranını artırmayı hedefliyor. Özellikle batarya ve şasinin birlikte yerli olarak sunulması halinde üreticilere ek kolaylıklar tanınıyor. Sektördeki bu hamle, tedarik zincirinde yerli üreticilerin güçlenmesini ve teknoloji geliştirme süreçlerinin hızlanmasını sağlayabilir.
Yerlilik şartlarının güncellenmesi, elektrikli scooter sektöründe uzun süredir beklenen bir adımdı. Türkiye’de batarya ve motor teknolojilerinin gelişimi açısından bu düzenlemenin, üreticileri Ar-Ge yatırımlarına yönlendirmesi bekleniyor. Özellikle paylaşım platformları üzerinden sunulan scooter filolarında yerlilik oranının artırılması, yerli tedarik zincirinin güçlenmesine katkı sağlayabilir. Önümüzdeki dönemde yerli üreticilerin pazardaki konumunu koruyabilmesi için teknik yeterliliklerini artırmaları gerekecek. Aynı zamanda, bireysel kullanıcılar tarafında ise dolaylı da olsa kalite ve güvenlik standartlarının yükselmesi öngörülüyor. Sektörün bu yeni şartlara adaptasyonu, elektrikli mobilitenin yaygınlaşmasında belirleyici olacak.
