Uluslararası Enerji Ajansı, İran’daki savaşın ardından yükselen akaryakıt fiyatlarının birçok ülkede elektrikli araçlara yönelik talebi belirgin biçimde artırdığını bildirdi. Ajansın son raporuna göre, 2026’nın ikinci çeyreğinde 50 ülkede elektrikli ve şarj edilebilir hibrit araç satışları rekor seviyeye ulaştı. Bu ivme üzerine IEA, şarj edilebilir araçların yeni otomobil satışlarındaki payına ilişkin yıl başındaki yüzde 28’lik tahminini yüzde 29’a çıkardı.
Raporda, 28 Şubat 2026’da Orta Doğu’da başlayan çatışma ve sonrasında yaşanan enerji krizinin, karayolu taşımacılığında petrol kullanımını yeniden temel bir enerji güvenliği konusu haline getirdiği belirtildi. IEA, krizin elektrikli araçları hem enerji güvenliği hem de yakıt maliyetleri açısından daha güçlü bir seçenek haline getirdiğini savundu. Kurum, yaşanan petrol şokunu “tarihin en büyük arz kesintisi” olarak tanımladı.
Küresel ölçekte otomobil üreticileri yılın ilk yarısında 9 milyondan fazla elektrikli ve şarj edilebilir hibrit otomobil sattı. Bu toplamın 5 milyondan fazlası yalnızca ikinci çeyrekte gerçekleşti. İlk çeyrekte gerileyen şarj edilebilir araç satışları, ikinci çeyrekte güçlü biçimde toparlandı ve ilk altı ay sonunda küresel hafif araç satışlarının yüzde 24’ünü oluşturdu.
IEA’ya göre en güçlü artışlar, petrol ithalatına yüksek ölçüde bağımlı ülkelerde görüldü. Hükümetler, artan yakıt maliyetlerine karşı elektrikli araç kullanımını desteklemek ve petrol ithalatı faturalarını azaltmak amacıyla yeni teşvikler açıkladı ya da mevcut programları genişletti. Avustralya, Hindistan, Brezilya, Güney Kore ve Vietnam’da şarj edilebilir araç satışları mart-haziran döneminde geçen yılın aynı dönemine göre iki katına çıktı.
Kaynakta verilen örneklere göre Avustralya mayısta şarj edilebilir araç satış teşviklerini güçlendirdi ve kaldırım kenarı şarj programını hızlandırdı. Tayland nisanda bataryalı araç alımlarına yönelik yeni bir kredi programı başlattı. Vietnam, şarj edilebilir modeller için daha düşük vergi oranlarının süresini 2030’a kadar uzattı. Fransa elektrifikasyona ayırdığı kamu kaynağını yaklaşık iki katına çıkarırken, İspanya elektrikli araç alımları ve şarj cihazı kurulumlarına yönelik vergi indirimlerini uzattı.
Ajans, Güneydoğu Asya, Afrika ve Latin Amerika’daki onlarca ülkenin savaşın başlamasından bu yana elektrifikasyonu hızlandırmak amacıyla benzer adımlar attığını belirtti. Bu büyümenin, otomotiv pazarındaki genel daralmaya rağmen gerçekleşmesi dikkat çekti. Küresel araç satışları 2026’nın ilk yarısında yıllık bazda yüzde 5 gerilerken, elektrikli ve şarj edilebilir hibrit modeller ikinci çeyrekte toplam pazardan ayrıştı.
Toparlanma, dünyanın en büyük iki otomotiv pazarındaki düşüşlere rağmen gerçekleşti. Çin’de toplam araç satışları yılın ilk yarısında yüzde 20 azalırken, elektrikli ve şarj edilebilir hibrit modelleri kapsayan yeni enerjili araç satışları daha sınırlı geriledi. Kaynak, azaltılan sübvansiyonların Çin’de talebi baskıladığını aktardı.
ABD’de ise federal elektrikli araç vergi kredisinin kaldırılması ve yakıt ekonomisi standartlarına bağlı cezaların sıfırlanması sonrasında üreticilerin elektrikli modellere öncelik verme motivasyonunun azaldığı belirtildi. Buna bağlı olarak satışlar geçen yılın gerisinde kaldı. Bununla birlikte, ikinci çeyrek satışları vergi kredisinin sona ermesinden bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı. IEA’nın değerlendirmesi, ABD ve Çin’deki zayıflığa karşın diğer ülkelerdeki talebin küresel büyümeyi sürüklediği yönünde.
