Range Rover, uzun aks mesafeli SV Ultra’da seri üretim bir otomobilde ilk kez kullanıldığını belirttiği elektrostatik hoparlör sistemini tanıttı. Jaguar Land Rover, geleneksel koni, ses bobini ve mıknatıs düzenini terk eden bu yapının daha düşük hareketli kütleyle çok daha hassas ses ürettiğini söylüyor. Sistemi yaklaşık 20 dakika deneyimleyen InsideEVs yazarı Suvrat Kothari ise ses netliğini, otomobil içinde daha önce karşılaştığı sistemlerin ötesinde olarak tanımlıyor.
Klasik bir dinamik hoparlörde ses bobini, mıknatıs ve koniye bağlı diyafram temel bileşenleri oluşturuyor. Elektrik sinyali bobini hareket ettiriyor, koni çevresindeki havayı iterek ses dalgaları yaratıyor. Otomotiv ses sistemlerindeki uzun süreli gelişmeler daha iyi malzemeler, güçlü amplifikatörler, yazılım ve ince ayar üzerinden ilerlese de temel çalışma prensibi büyük ölçüde aynı kaldı. Range Rover’daki elektrostatik çözüm ise bu parçaların çoğunu ortadan kaldırıyor.
Sistemde koni, ses bobini ve mıknatıs yerine, elektrik yüklü iki metal plaka arasına yerleştirilmiş 1 milimetrelik bir zar bulunuyor. Avuç içi büyüklüğündeki bu bileşenin sökülmüş bir örneği de tanıtım sırasında gösterildi. SV Ultra’nın kabininde bu zarlardan 21 adet yer alıyor. Zar, elektrik sinyaline tepki vererek doğrudan titreşiyor ve sesi oluşturuyor.
Jaguar Land Rover kıdemli elektrik inovasyon mühendisi Tilesh Karania’ya göre düşük hareketli kütle, sistemin sesi yüksek hassasiyetle ve algılanabilir bozulma olmadan yeniden üretmesini sağlıyor. Land Rover ayrıca hoparlörlerin geleneksel birimlerden 1.000 kat daha hızlı tepki verdiğini, yüzde 90 daha az enerji kullandığını ve yüzde 90 daha az kütle içerdiğini belirtiyor. Yapıda mıknatıs ve nadir toprak malzemeleri de kullanılmıyor.
Elektrostatik zarlara, kabinde yeterli hava hareketini sağlamak amacıyla beş ek bas hoparlörü eşlik ediyor. Sistem ayrıca şirketin “Body and Soul” adını verdiği koltuklar ile “Haptic Floor” olarak tanımladığı titreşimli zemini içeriyor. Zemindeki dönüştürücüler bas benzeri bir etki oluştururken, her koltukta dört dönüştürücü bulunuyor. Titreşim yoğunluğu azaltılabiliyor veya tamamen kapatılabiliyor.
Kothari, koltuk titreşiminden özellikle hoşlanmadığını ve bu etkinin hoparlörlerin kendi netliği yanında gereksiz hissettirdiğini aktarıyor. Buna karşılık elektrostatik bölümün ayrıntı üretimi konusunda çok daha ikna edici olduğunu belirtiyor. Susanne Vega ve DNA’nın “Tom’s Diner” parçasında vokal öncesindeki nefeslerin açık biçimde duyulduğunu, “Hotel California”da ise akustik gitar, elektrik gitar, bas, davul ve perküsyonun birbirini bastırmadan seçilebildiğini yazıyor.
Dinleme deneyiminde yalnızca ayrıntı değil, sesin kabin içindeki dağılımı da öne çıkıyor. Müzik kapılardan, ön panelden veya sütunlardaki hoparlörlerden doğrudan geliyormuş gibi hissedilmiyor; bunun yerine kabinin sınırlarının ötesinde oluşan, yönü kolayca belirlenemeyen ancak bütünlüğünü koruyan bir alan yaratıyor. Yazara göre notalar çamurlu, sıkışmış veya bozulmuş duyulmuyor ve sistem bir kayıt stüdyosunu andıran açıklık sunuyor.
Teknolojiyi geliştiren Birleşik Krallık merkezli Warwick Acoustics, düşük güç tüketimi ve daha az kütlenin elektrikli araç verimliliğine katkı sağlayabileceğini tahmin ediyor. Şirket, 100 kilovatsaat bataryalı bir elektrikli araçta sistemin 20 mile kadar WLTP menzili kazandırabileceğini öne sürüyor. Land Rover ise kendi uygulamasının yaygın bir premium ses sistemine kıyasla tam olarak ne kadar ağırlık azalttığını açıklamadı. Tanıtımdaki değerlendirme, elektrostatik hoparlörlerin netlik ve mekân hissi bakımından güçlü bir sonuç verdiğini, titreşimli koltuk ve zemin işlevlerinin ise kullanıcı tercihine göre ayarlanmasının önemli olduğunu gösteriyor.
